„Gorzej urodzona” Mirosławy Karety to pierwszy tom sagi „Wydziedziczone”, osadzony w realiach XIX-wiecznej polskiej wsi i miast, ukazujący trudny los kobiet skazanych przez pochodzenie na życie w biedzie i zależności.

Główna bohaterka, Józia, jest nieślubnym dzieckiem dorastającym w świecie, w którym status społeczny decyduje o wszystkim. Wychowuje się w surowych warunkach, pod władzą ojczyma i biernej matki, bez realnych perspektyw na zmianę swojego losu. Mimo tego nie traci ambicji ani wrażliwości – fascynuje ją sztuka, szczególnie pojawienie się w okolicy znanego malarza, którego obrazy rozbudzają jej marzenia o innym życiu.

Przymuszona sytuacją rodzinną, Józia zostaje wysłana do miasta, gdzie trafia do mieszczańskiego domu jako służąca „do wszystkiego”. Jej codzienność wypełniają ciężka praca, brak odpoczynku i całkowite podporządkowanie pracodawcom. Żyje w warunkach skrajnego wyzysku, bez prawa do własnych potrzeb czy godności.

Powieść ukazuje brutalną rzeczywistość służby domowej i nierówności społecznych tamtych czasów. Autorka odbrązawia obraz dawnej wsi, pokazując, że dla wielu młodych dziewcząt „lepsze życie” w mieście oznaczało jedynie inną formę zniewolenia.

To historia o walce o godność, o marzeniach rodzących się mimo przeciwności oraz o kobietach „gorzej urodzonych”, których los był z góry ograniczony przez społeczne konwenanse.